Podążaj za nami na:
 

WDROŻENIE DYREKTYWY EKOPROJEKTU (ECODESIGN)- WYWIAD Z KRYSTYNĄ KUBICĄ

28.11.2016
Krystyna Kubica Ekspert Polskiej Izby Ekologii – dr Krystyna Kubica o praktycznych stronach wdrażania unijnego rozporządzenia KE UE, tzw. dyrektywy ekoprojekt (ang. Ecodesign) w odniesieniu do kotłów na paliwa stałe o mocy ≤500kW.

 

Niektórzy producenci kotłów c.o. na paliwa stałe podjęli już wyzwanie dyrektywy Ecodesign. Polacy mają coraz szerszy dostęp do krajowych urządzeń grzewczych bardzo wysokiej jakości. Jak to się ma do tego, że nasze prawo w dalszym ciągu umożliwia ogrzewanie domostw niesklasyfikowanym paliwem?


To jest faktycznie duży problem. Na naszym rynku pojawiają się paliwa stałe różnej jakości, w tym bardzo wątpliwej. Dotyczy to zarówno węgla, jak i peletu. Pelet został sklasyfikowany jako paliwo z wyróżnieniem klas: A1, A2 oraz B. Mimo wszystko, nie zakazano produkcji oraz sprzedaży peletu pozaklasowego. Taki też trafia na rynek i powoduje zarówno problemy we właściwej eksploatacji kotła peletowego, jak i przyczynia się do wzrostu emisji zanieczyszczeń szkodliwych dla człowieka i środowiska ponad poziom deklarowany świadectwami dla danego urządzenia grzewczego. Z węglem jest jeszcze trudniej – bo tu nie wprowadzono do tej pory jakiejkolwiek standaryzacji jakościowej paliwa dla sektora komunalno-bytowego, zwłaszcza indywidualnych gospodarstw domowych.


Zatem użytkownik peletu ma wybór – może kupić sprawdzone paliwo wysokiej jakości, zaś w przypadku węgla trzeba wierzyć sprzedawcy na słowo…


Polska Izba Ekologii od kilku lat wnioskowała o wprowadzenie standaryzacji paliw stałych, zwłaszcza wprowadzenie pojęcia i standardów dla kwalifikowanych paliw stałych oraz całkowitej eliminacji z rynku paliw dla sektora komunalno-bytowego mułów i flotokoncentratów węglowych. W grudniu 2013 roku doszło do spotkania z ówczesnym ministrem gospodarki – Januszem Piechocińskim. Rozpoczęto prace nad Projektem z dnia 04.12.2014 wersja 2.0. Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych. Dokument ten wymagał jednak pewnego uporządkowania. Potrzebę zmian w tym względzie zgłaszali zarówno producenci kotłów, jak i paliw. Pomimo 2-letnich prac do dnia dzisiejszego rozporządzenie nie zostało wprowadzone w życie. Biorąc pod uwagę to, jak wiele tematów się z tym wiąże, sądzę że uregulowanie problemu nastąpi już niedługo, między innymi dlatego, że bez odpowiedniej i nadzorowanej jakości paliw stałych instalowanie wysokoefektywnych kotłów na paliwa stałe małej mocy nie ograniczy emisji niskiej w sposób trwały. Skoro producenci urządzeń grzewczych na stałe biopliwa i paliwa węglowe czynią tak wielkie starania, by sprostać oczekiwaniom w zakresie poprawy jakości powietrza, zapewnienie standaryzacji stałych paliw w sektorze komunalno-bytowym jest naturalną i oczywistą powinnością ministerstwa energii.


Skoro węgiel, w przeciwieństwie do peletu drzewnego, nie został jeszcze poddany standaryzacji – czy można pokusić się o stwierdzenie, że urządzenia na pelet będą lepiej dbały o jakość powietrza?


Nie powinniśmy tak mówić, porównując urządzenia poddane certyfikacji w akredytowanym laboratorium, zarówno kotły z automatycznym załadunkiem stałego paliwa – kotły peletowe, jak i kotły z palnikiem retortowym czy podsuwowym/tłokowym. Teoretycznie rzecz biorąc – urządzenia spełniające ściśle określone normy powinny być pod wieloma względami identyczne, pod warunkiem stosowania w warunkach domowych paliwa jakością odpowiadającego paliwu użytemu w laboratorium podczas badania. Jedynym mankamentem w przypadku węgla będzie ilość popiołu i inny jego charakter. W naszym kraju mamy dwa podstawowe paliwa: węgiel i biomasę. To nasze bogactwa naturalne z których powinniśmy umiejętnie korzystać. By pelet drzewny przebił się do masowego odbiorcy konieczna jest jego szersza promocja i edukacja z pozyskiwania ciepła z biomasy. Póki co, w dalszym ciągu sprzedajemy na Zachód bardzo dobre paliwo peletowe, z pomocą którego Niemcy eliminują ze swojego rynku kotły olejowe i gazowe. My z kolei importujemy w dużych ilościach gaz i olej. To nielogiczne i nieuzasadnione. Należałoby w pierwszej kolejności korzystać ze swoich zasobów. By tak się stało, konieczne są wielokierunkowe działania – wprowadzenie odpowiednich uregulowań prawnych w odniesieniu do kotłów małej mocy na paliwa stałe, jak i standaryzacja jakości paliw stałych, zwłaszcza węgla oraz edukacja, nie tylko w zakresie szkodliwości dla zdrowia i środowiska złych praktyk spalania paliw stałych w domowych instalacjach, ale także edukacja o ekonomicznej stronie tych przedsięwzięć. Konieczne są także programy dofinansowania przedsięwzięć pozyskiwania czystego ciepła użytkowego z paliw stałych dla indywidualnych gospodarstw domowych.

Na co należy zwrócić szczególną uwagę decydując się na kocioł c.o. z certyfikatem spełniania wymagań rozporządzenia dyrektywy Ecodesign lub certyfikatu klasy 5 wg normy PN_EN 303-5:2012 ?


Biorąc pod uwagę to, że takie urządzenia to skomplikowane konstrukcje w porównaniu do tradycyjnych kotłów, wyposażone w automatyczne systemy sterowania procesem spalania, dość „finezyjne” z punktu widzenia eksploatacji – podstawową sprawą jest dobrze opracowana instrukcja obsługi, która powinna być przystępna dla przeciętnego Kowalskiego, nie będącego energetykiem. W instrukcji powinno być jasno określone, jak należy kocioł obsługiwać/eksploatować, jakie wymagania musi spełnić system odprowadzania spalin – komin i jakie paliwo należy stosować. To ważne. Druga sprawa, to spełnienie wszystkich wymagań przy instalacji urządzenia, w tym wspomniana też instalacja kominowa. Niezbędny jest dostęp do świeżego powietrza w kotłowni (powietrze do spalania paliwa). Jeżeli te kwestie nie zostaną odpowiednio skonfigurowane, mogą pojawić się problemy w eksploatacji urządzenia. Gdy wystąpią, użytkownicy często nieświadomie winą za nieprawidłowości obarczają producenta kotła. Oczywiste powinno być też to, że serwis producenta dokonuje pierwszego uruchomienia kotła. Dobrze jest ustawić urządzenie korzystając z analizatora spalin, stosując badanie mocy nominalnej i minimalnej. Nie powinno się stosować ustawiania kotła „na oko”, bo wówczas nawet urządzenie z certyfikatami może okazać się zawodne i uciążliwe dla środowiska. Nadzór nad instalacją należy powierzyć profesjonalistom.


Można się obecnie spotkać z informacją producentów o jednym, zbiorczym certyfikacie Ecodesign na cały typoszereg danego modelu urządzenia. Czy nie powinno się stosować oddzielnej certyfikacji dla każdej mocy?


Takie podejście może wynikać z zapisów obecnie obowiązującej normy PN-EN 303-5:2012, natomiast w przypadku Rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1189 z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe mamy do czynienia z kotłami jako produktami. Każdy produkt, czyli kocioł z typoszregu, ale o konkretnej mocy cieplnej (charakterystycznej dla niego) musi posiadać własny certyfikat. Polska Izba Ekologii, prowadząc Konkurs „TOPTEN Kotły na paliwa stałe 2016” wymaga od producentów certyfikatu na każdy poziom mocy w danym modelu kotła (http://www.topten.info.pl/ ). Wtedy jest pewność, że urządzenie faktycznie spełni wymagania rozporządzenia dyrektywy ekoprojekt. Klient powinien dokładnie sprawdzić tego typu informację. W przypadku zbiorczego certyfikatu może się zdarzyć, że w typoszeregu 12, 18, 22 kW urządzenie o mocy 18 kW odbiega swoją jakością, w jakimś zakresie np. emisji konkretnego zanieczyszczenia od pozostałych – tj. o mocy 12 i 22 kW.


Różne urzędy i instytucje zaczynają tworzyć listy rekomendowanych urządzeń grzewczych. Komu można zaufać?


Wszystkim na pewno przyświeca słuszny cel – wskazać możliwie rzetelną informację uczestnikom programów dotacyjnych. Mimo dobrych intencji w niektórych momentach mogą pojawić się nieścisłości. W związku z tym, uważam że wzorem innych krajów tego typu listy muszą być przygotowywane z uwzględnieniem wymogów opartych na aktualnie obowiązujących lub przyjętych do implementacji w określonym czasie uregulowaniach prawnych krajowych i unijnych. Powinny one być prowadzone przez jednostki pozarządowe, niezależne od laboratoriów certyfikujących produkty – w tym wypadku kotły na paliwa stałe, ale współpracujące z jednostkami rządowymi, jednostkami naukowo-badawczymi w zakresie ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju energetycznego i gospodarczego. Tylko taki system gwarantuje bezstronność i wiarygodność informacji o produktach, które spełniają określone wymogi efektywności energetycznej i emisyjnej. Polska Izba Ekologii we współpracy z Fundacją na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii organizując Konkurs „TOPTEN Kotły na paliwa stałe 2016” określiła w regulaminie i powiązanych z nim dokumentach zasady, które muszą spełnić produkty zgłaszane przez producentów, zarówno w kontekście Listy TOPTEN, jak i Listy Kotłów na paliwa stałe spełniających wymagania klasy 5 zgodnie z normą PN-EN 303-5:2012. Członkami Komisji Konkursowej są przedstawiciele jednostek, które są jednocześnie merytorycznymi współorganizatorami Konkursu - KOBIZE IOŚ PIB w Warszawie, IEO w Warszawie, ITC Politechniki Śląskiej w Gliwicach, DAŚ we Wrocławiu a także PIE i FEWE. Jako organizatorzy Konkursu dołożyliśmy wszelkich starań by dokonać rzetelnego wyboru urządzeń, kwalifikujących się do dotacyjnych programów ograniczania niskiej emisji, co pozwoli faktycznie uczynić nasze powietrze czystszym. Wyniki Konkursu TOPTEN Kotły na paliwa stałe 2016 r. będą dostępne na w/w portalach oraz w prasie branżowej do końca października br., natomiast listy kotłów na paliwa stałe o mocy niższej lub równej 25kW spełniające wymogi klasy 5 wg PN_EN 303-5:2012 są na bieżąco aktualizowane.

 

Dziękuję za rozmowę

 



Pozostałe aktualności:

28.11.2010 - Ceny węgla
28.10.2010 - Zielone ciepło
28.10.2010 - Wzrost cen gazu
22.10.2010 - Dla najmłodszych